Sức mua bị 'nén' bởi tâm lý thận trọng
Dù tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 9 tháng năm 2026 tăng 13,4% nhưng áp lực giá cả, chi phí sinh hoạt khiến sức mua trên thị trường vẫn bị 'nén'.
Bước vào mùa mua sắm cuối năm 2026, dù thị trường kỳ vọng sôi động nhờ các chương trình giảm giá, sức mua thực tế vẫn chịu áp lực lớn và bị nén lại. Cục Thống kê thuộc Bộ Tài chính ghi nhận tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 9 tháng đầu năm đạt 5.925,7 nghìn tỉ đồng, tăng 13,4% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, khi loại trừ yếu tố giá, mức tăng thực tế chỉ đạt 7,8% do chỉ số giá tiêu dùng CPI bình quân tăng 4,52%. Áp lực từ các chi phí thiết yếu như thực phẩm, nhà ở, điện nước, giao thông và ăn uống ngoài gia đình khiến ngân sách bị thắt chặt.
Theo ông Nguyễn Phúc Khoa, Phó chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam, sự chênh lệch giữa doanh thu danh nghĩa và tăng trưởng thực phản ánh tâm lý thận trọng, thực dụng của người tiêu dùng, ưu tiên tiết kiệm và chi tiêu cho mặt hàng thiết yếu. Ông Đỗ Duy Thanh, Giám đốc Công ty tư vấn FnB Director, cho biết sức mua có sự phân hóa rõ theo nhóm thu nhập và ngành hàng. Người dân so sánh rất kỹ về giá cả, chất lượng trước khi chi tiền, đồng thời dịch chuyển giữa chợ truyền thống, bán lẻ hiện đại và thương mại điện tử.
Để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong quý cuối năm, chuyên gia cho rằng các giải pháp kích cầu không chỉ dựa vào giảm giá ngắn hạn mà phải tác động trực tiếp đến khả năng chi tiêu và niềm tin của người dân. Ông Nguyễn Phúc Khoa đề xuất doanh nghiệp có tài chính tốt nên chi trả lương, thưởng tết sớm để người lao động chủ động mua sắm, tránh dồn ứ sát kỳ nghỉ. Bên cạnh đó, cần phát huy hiệu quả các chính sách giảm thuế giá trị gia tăng VAT và đẩy mạnh Chương trình khuyến mại tập trung quốc gia do Bộ Công thương tổ chức từ ngày 1 tháng 12 năm 2026 đến 5 tháng 1 năm 2027 trên cả nước.
Ông Đỗ Duy Thanh khuyến nghị nhà nước cần nghiên cứu cơ chế khuyến khích doanh nghiệp tăng chi phúc lợi, quà tặng cuối năm cho người lao động thông qua chính sách thuế phù hợp và thủ tục minh bạch. Doanh nghiệp cũng cần phối hợp với công đoàn cung cấp các gói quà tết thiết thực, bảo đảm nguồn gốc rõ ràng, giá bán minh bạch và tiết giảm chi phí trung gian.
Nguồn: Thanh Niên