Mỹ và EU giảm nhập tôm Việt, dự báo xuất khẩu 2027 ra sao?
Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) dự báo năm 2027, xuất khẩu tôm Việt Nam có thể giảm hơn 2% so với năm nay, xuống 4,4 tỉ USD do thị trường Mỹ và EU phục hồi chậm, hàng tồn kho nhiều.
Tại diễn đàn tôm Việt Nam năm 2026 tổ chức ngày 22-11 ở Cà Mau, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) đã đưa ra dự báo thận trọng về triển vọng xuất khẩu năm 2027. Theo đó, kim ngạch xuất khẩu tôm dự kiến đạt 4,4 tỉ USD, giảm hơn 2% so với mức 4,5 tỉ USD của năm nay. Nguyên nhân chính xuất phát từ sự phục hồi chậm chạp của thị trường Mỹ và EU, đi kèm với tình trạng tồn kho hàng hóa ở mức cao.
Số liệu trong 10 tháng đầu năm 2026 cho thấy bức tranh thị trường phân hóa rõ rệt. Tổng kim ngạch đạt 4,22 tỉ USD, tăng 9% so với cùng kỳ, trong đó tôm thẻ chân trắng chiếm ưu thế với 2,62 tỉ USD, tôm hùm xanh đạt 915 triệu USD. Trung Quốc, Nhật Bản và Úc là các thị trường ghi nhận sự tăng trưởng tốt. Ngược lại, xuất khẩu sang Mỹ giảm gần 20% (đạt 563 triệu USD) và EU giảm gần 4% (đạt 461 triệu USD). Riêng tháng 10, xu hướng xuất khẩu bắt đầu chững lại, giảm 5% so với cùng kỳ.
Ngoài rào cản thị trường, ngành tôm Việt Nam đang đối mặt với nhiều khó khăn. Tại Mỹ, tôm Việt chịu sức ép lớn từ thuế chống bán phá giá (6-26%), thuế chống trợ cấp và thuế bổ sung 12,5% theo Mục 301. Bên cạnh đó, giá thành tôm Việt Nam đang cao hơn từ 20-30% so với đối thủ như Ecuador hay Ấn Độ. Các vấn đề địa chính trị cũng làm gia tăng rủi ro về cước phí, bảo hiểm và thời gian vận chuyển.
Để cải thiện tình hình, VASEP khuyến nghị cần đẩy mạnh liên kết đơn hàng với vùng nuôi, đồng thời giảm giá thành và gia tăng giá trị sản phẩm. Đối với tôm sú, các mô hình tôm - lúa và tôm - rừng được đánh giá là lợi thế cạnh tranh nhờ chi phí đầu vào thấp, đạt lợi nhuận cao gấp nhiều lần nuôi thâm canh. Tuy nhiên, các chuyên gia kiến nghị cơ quan chức năng cần sớm ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia cho các mô hình này để định vị thương hiệu quốc tế.
Lãnh đạo Hội Thủy sản Việt Nam nhấn mạnh ngành cần tập trung vào các giải pháp thực tế thay vì lý thuyết. Với tôm thẻ chân trắng, trọng tâm là nâng cao tỉ lệ nuôi thành công và giảm giá thành.
Nguồn: Tuổi Trẻ