Cà phê Việt có lợi thế trước sức ép tiêu chuẩn mới từ thị trường châu Âu
Các quy định về chống phá rừng, lao động cưỡng bức và bao bì của Liên minh châu Âu đang đặt ra thêm yêu cầu đối với chuỗi cung ứng cà phê Việt Nam.
Tại Hội nghị Cà phê Quốc tế Việt Nam 2026 (VICO 2026) diễn ra ngày 16-11, các chuyên gia đã thảo luận về những cơ hội và thách thức mới của ngành cà phê Việt Nam trước các tiêu chuẩn khắt khe từ thị trường Liên minh châu Âu (EU). Hiện nay, Việt Nam đang giữ vững vị thế là nguồn cung cà phê xanh lớn thứ hai tại EU, chiếm 20% thị phần khu vực. Trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 9-2026, lượng nhập khẩu cà phê Việt vào EU tăng 26%. Xét trong 5 năm qua, giá trị xuất khẩu sang thị trường này tăng vọt từ 1 tỉ USD lên 3 tỉ USD, trong đó Đức là nhà nhập khẩu lớn nhất với 37% thị phần, kế đến là Pháp và Tây Ban Nha.
Tuy nhiên, thị trường EU đang đặt ra những yêu cầu mới đối với chuỗi cung ứng, bao gồm Quy định chống phá rừng (EUDR), quy định về bao bì và chất thải bao bì (PPWR) cùng các tiêu chuẩn về lao động cưỡng bức. Theo bà Eileen Gordon, Tổng thư ký Liên đoàn Cà phê châu Âu, EUDR dự kiến áp dụng đối với cà phê từ cuối năm 2026. Việt Nam hiện được xếp vào nhóm quốc gia có rủi ro thấp về phá rừng, nên các doanh nghiệp sẽ được hưởng lợi với tỉ lệ kiểm tra chỉ ở mức 1% và không phải thực hiện đánh giá rủi ro chuyên sâu. Dẫu vậy, doanh nghiệp vẫn phải hoàn thiện dữ liệu truy xuất nguồn gốc, cung cấp tọa độ địa lý vùng trồng và chứng minh sản phẩm không liên quan đến đất rừng bị phá sau ngày 30-12-2020.
Bên cạnh đó, quy định PPWR về bao bì vận chuyển đã áp dụng từ tháng 8-2026, yêu cầu doanh nghiệp phải đảm bảo các tiêu chuẩn về hóa chất tồn dư. Tiếp đó, đến cuối năm 2027, EU sẽ áp dụng quy định về lao động cưỡng bức. Đây được coi là giai đoạn nước rút để các doanh nghiệp trong nước xây dựng hệ thống quản trị dữ liệu minh bạch, đáp ứng các yêu cầu khắt khe từ đối tác châu Âu.
Trong niên vụ 2025-2026, Việt Nam ghi nhận kỷ lục xuất khẩu với 1,8 triệu tấn cà phê, thu về hơn 8,6 tỉ USD. Dù khối lượng tăng 21%, giá xuất khẩu bình quân lại giảm 16,5%. Ông Nguyễn Nam Hải, Chủ tịch Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam (VICOFA), nhấn mạnh rằng khi 90% sản lượng vẫn là cà phê nhân, ngành cần chuyển dịch sang chế biến sâu để gia tăng giá trị.
Nguồn: Tuổi Trẻ