Nguy cơ bệnh tật khi người Việt ngày càng chuộng đồ siêu chế biến
Người Việt chi tiêu ngày càng nhiều cho thực phẩm siêu chế biến và đồ ăn nhanh, khiến bữa ăn mất cân bằng, làm gia tăng nguy cơ béo phì, đái tháo đường cùng các bệnh tim mạch.
Người Việt Nam đang chi tiêu ngày càng nhiều cho đồ ăn nhanh và thực phẩm siêu chế biến, khiến bữa ăn trở nên mất cân bằng dinh dưỡng. Ngày 14/10, PGS.TS Trương Tuyết Mai, Phó viện trưởng Viện Dinh dưỡng quốc gia, cho biết sự thay đổi này xuất phát từ bốn tác nhân gồm đô thị hóa, quỹ thời gian nấu ăn thu hẹp, sự mở rộng của công nghiệp chế biến và bán lẻ, cùng với làn sóng thức ăn nhanh kết hợp dịch vụ giao đồ ăn trực tuyến.
Theo nền tảng dữ liệu Food Systems Dashboard, giá trị bán thực phẩm siêu chế biến bình quân đầu người tại Việt Nam đã tăng 31%, từ 93 USD vào năm 2017 lên 122 USD vào năm 2024. Thói quen tiêu dùng của giới trẻ cũng chuyển biến mạnh mẽ. Khảo sát của Tổ chức Y tế Thế giới công bố năm 2022 ghi nhận tỷ lệ học sinh từ 13 đến 17 tuổi dùng đồ ăn nhanh ít nhất một lần mỗi tuần đã tăng từ 30% năm 2013 lên 54% năm 2019, trong khi nhóm tiêu thụ từ ba lần mỗi tuần trở lên cũng tăng gấp đôi lên mức 17%.
Thị trường bán lẻ thực phẩm đóng gói nước ta thuộc nhóm tăng trưởng nhanh hàng đầu châu Á với sự hiện diện phổ biến của mì gói, xúc xích, nước ngọt và bánh kẹo. Khác biệt với món ăn truyền thống, các sản phẩm siêu chế biến chủ yếu chứa tinh bột tinh chế, đường, dầu mỡ, hương liệu, chất bảo quản và phụ gia nhân tạo, nhưng tỷ lệ nguyên liệu tươi tự nhiên lại không đáng kể. Việc thường xuyên tiêu thụ những thực phẩm giàu năng lượng nhưng nghèo dưỡng chất này, kết hợp với lối sống ít vận động, là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến thừa cân, béo phì, đái tháo đường type 2, bệnh tim mạch, ung thư và ảnh hưởng cả sức khỏe tâm thần.
TS Angela Pratt, Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam, cảnh báo tình trạng này đang làm gia tăng gánh nặng bệnh tật trên toàn quốc. WHO đang phối hợp với các cơ quan chức năng xây dựng Mô hình Phân loại Dinh dưỡng và đề xuất dán nhãn cảnh báo dinh dưỡng ngay mặt trước bao bì thực phẩm đóng gói.
Trong bối cảnh sửa đổi Luật An toàn thực phẩm, các chuyên gia kiến nghị luật hóa quy định dán nhãn bắt buộc và siết chặt quảng cáo thực phẩm chứa nhiều muối, đường, chất béo chuyển hóa hướng đến trẻ em.
Nguồn: VnExpress