Loãng xương - mối nguy âm thầm rình rập phụ nữ sau tuổi 40
Nhiều phụ nữ tuổi trung niên chỉ phát hiện bị loãng xương khi đã xảy ra sự cố gãy xương sau một cú trượt ngã hay va chạm nhẹ.
Loãng xương là tình trạng rối loạn chuyển hóa làm suy giảm mật độ khoáng và cấu trúc vi mô của xương, khiến xương giòn và dễ gãy. Tổ chức Y tế Thế giới xác định bệnh khi chỉ số T-score từ âm 2,5 trở xuống. Theo TS.BS.CK2 Kiều Xuân Thy từ Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM Cơ sở 3, quá trình này diễn ra âm thầm. Sau tuổi 40, nhất là giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh, sự suy giảm mạnh của nội tiết tố estrogen khiến tốc độ hao hụt xương tăng vọt do hoạt động hủy xương vượt quá quá trình tái tạo.
Liên đoàn Loãng xương Quốc tế ghi nhận khoảng một phần ba phụ nữ trên 50 tuổi gặp ít nhất một biến cố gãy xương trong đời, cao hơn đáng kể so với nam giới. Nguyên nhân do khối lượng xương đỉnh của nữ thấp hơn, nội tiết tố giảm nhanh sau mãn kinh và tuổi thọ trung bình cao hơn. Các vị trí gãy thường gặp là cổ xương đùi, lún đốt sống và cổ tay. Riêng gãy cổ xương đùi ở người lớn tuổi rất nguy hiểm với tỷ lệ tử vong từ 15 đến 30 phần trăm ngay trong năm đầu, đồng thời làm mất khả năng tự vận động.
Bên cạnh yếu tố nội tiết, lối sống và dinh dưỡng không hợp lý sau tuổi 40 cũng thúc đẩy bệnh phát triển. Chế độ ăn thiếu canxi, ít tiếp xúc ánh nắng dẫn đến thiếu vitamin D, lười vận động, hút thuốc, uống rượu bia hay dùng corticoid kéo dài đều làm trầm trọng thêm tình trạng mất xương. Phương pháp đo mật độ khoáng xương bằng máy hiện là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán. Phụ nữ từ 65 tuổi trở lên hoặc người dưới 65 tuổi có yếu tố nguy cơ được khuyến cáo tầm soát định kỳ.
Để bảo vệ hệ xương, việc phòng ngừa cần được xây dựng trước tuổi 40. Bác sĩ khuyến cáo duy trì vận động thể lực như đi bộ nhanh, chạy bộ nhẹ, khiêu vũ hoặc tập kháng lực để kích thích tạo xương và hạn chế té ngã. Bữa ăn hàng ngày cần cung cấp đủ đạm, canxi và vitamin D từ sữa, cá nhỏ, rau lá xanh đậm, kết hợp tắm nắng đúng cách. Tránh giảm cân quá đà và duy trì thể trọng hợp lý cũng rất quan trọng.
Tùy theo mức độ, bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ can thiệp phù hợp từ điều chỉnh lối sống, bổ sung vi chất cho đến dùng thuốc ức chế hủy xương hoặc kích thích tạo xương đối với trường hợp nặng.
Nguồn: VnExpress