Giải mã cơn hoảng loạn sau những lần 'uống hết mình'
Thức dậy với cảm giác cồn cào, tim đập nhanh và nỗi sợ hãi mơ hồ về những gì đã nói tối qua, nhiều người đang trải qua "hangxiety" - phản ứng hóa sinh của não bộ khi cồn cạn kiệt.
Nhiều người thức dậy sau một đêm uống rượu thường trải qua cảm giác tim đập nhanh, cồn cào và sợ hãi mơ hồ về những lời nói tối hôm trước. Trường hợp của anh Thái, 35 tuổi, kỹ sư công nghệ tại Hà Nội, là một ví dụ điển hình. Sau buổi nhậu cùng đồng nghiệp, anh thức dậy với cơn đau đầu và lập tức lo lắng kiểm tra nhóm chat vì gửi một câu đùa cợt về sếp. Suốt buổi sáng hôm đó, dù được đồng nghiệp trấn an, anh vẫn liên tục bồn chồn và lồng ngực đập thắt mỗi khi có thông báo.
Trải nghiệm này được y học gọi là hangxiety, thuật ngữ ghép từ hangover và anxiety, chỉ phản ứng sinh học của hệ thần kinh khi cồn cạn kiệt. Một nghiên cứu công bố năm 2023 trên hơn 5.000 người tại Anh và Hà Lan cho thấy khoảng 18% người uống rượu gặp phải tình trạng hoảng loạn vào sáng hôm sau. Nghiên cứu của Đại học Exeter cũng chỉ ra hiện tượng này càng nghiêm trọng hơn ở những người có tính cách nhút nhát hoặc hay âu lo trong đời sống thường ngày.
Theo TS.BS Trần Thị Hồng Thu, nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Tâm thần Ban ngày Mai Hương, nguyên nhân bắt nguồn từ tác động của cồn lên hai chất dẫn truyền thần kinh là GABA và Glutamate. Khi uống rượu, cồn kích hoạt GABA để làm dịu và ức chế Glutamate, tạo cảm giác hưng phấn và mất phòng vệ tâm lý. Khi nồng độ cồn giảm về mức 0, não bộ phản ứng ngược lại bằng cách giảm mạnh GABA và làm Glutamate tăng vọt ngoài tầm kiểm soát. Sự đảo chiều này khiến hệ thần kinh bị kích thích quá mức, dẫn đến tim đập nhanh, hoảng loạn và khuếch đại nỗi sợ. Tình trạng mất nước, thiếu ngủ và suy giảm đường huyết càng làm trầm trọng thêm cảm giác kiệt quệ, kéo dài từ 12 đến 24 giờ.
Để phòng ngừa, chuyên gia khuyến cáo tốt nhất là không uống rượu hoặc giảm lượng tiêu thụ và tránh uống quá nhiều trong một lần. Người uống nên dùng ly nhỏ, uống chậm, xen kẽ đồ uống không cồn, ăn trước và trong khi uống, đồng thời chủ động từ chối.
Nếu thức dậy trong trạng thái bất an, cần cho cơ thể thời gian hồi phục bằng cách bù nước, ăn uống đầy đủ, ngủ nghỉ hợp lý và hạn chế caffeine.
Nguồn: VnExpress